“Cnoi cil” gyda #TechTyfu “Food for thought” Growing medium

 

Er mwyn cael y gorau o systemau Ffermio Fertigol sydd yn seiliedig ar hydroponeg, mae'n bwysig gwneud defnydd effeithlon o ofod ac adnoddau, fel dŵr, maetholion a chyfryngau tyfu.
Er enghraifft, mae angen i'r cyfrwng tyfu gynnig lle i'r gwreiddiau dyfu a gall effeithio ar economi dŵr y planhigyn a'i allu i ddefnyddio maetholion.

O ganlyniad, mae'n bwysig ystyried pa gyfrwng tyfu sy'n cynnig y perfformiad gorau yn dechnegol ac yn economaidd i'ch system a'r cnydau yr ydych yn bwriadu eu tyfu.

 

Dyma rai cwestiynau i'w hystyried:
Pa gyfrwng tyfu sy'n darparu'r canlyniadau gorau ar gyfer cnydau amrywiol?
Beth yw'r opsiynau sydd ar gael ar y farchnad gyda chostau cludiant rhesymol?
Beth yw costau’r cyfrwng tyfu fesul cilogram o gnwd a gynhyrchir?
A ellir ailgylchu'r cyfrwng tyfu?
Faint fydd angen addasu'r gwrtaith mewn gwahanol gyfrwng tyfu?

 

Mae Tech Tyfu wedi bod yn gweithio gyda dwy system Ffermio Fertigol ers dechrau 2020 - system “gorlifo a draenio” a system “techneg haen o faetholion” (NFT).

 

Mae ystyried gwead y cyfrwng tyfu ynghyd â'u gallu i ddal dŵr a maetholion wedi bod yn rhan allweddol o reoli'r ddwy system. Dyma ychydig o wybodaeth uniongyrchol ar berfformiad gwahanol gyfryngau, a fydd, gobeithio, yn fan cychwyn i dyfwyr wrth fynd ati i ddewis y cyfrwng tyfu gorau.

 

System “Gorlifo a Draenio”

Defnyddiwyd y systemau “gorlifo a draenio” i dyfu dail micro amrywiol fel egin pys, gwair gwenith, cennin a radis micro. Fe ddysgom nad oedd angen ychwanegu unrhyw faetholion at y dŵr ar gyfer dail micro sy'n cael eu cynaeafu fel rheol rhwng diwrnod 7 a diwrnod 16. Mae natur eisoes wedi gofalu am ofynion maethol eginblanhigion ifanc trwy ei ddarparu yn y storfa hadau. Mae amheuaeth hefyd a all eginblanhigion ifanc amsugno unrhyw faetholion o ddŵr yn eu dyddiau cynnar.

cyfrwng tyfu gyda’r canlyniadau gorau a gawsom yn 2020 ar gyfer dail micro oedd matiau ‘Growfelt Wool’ gan gwmni o'r enw Growfelt. Canfu tyfwyr fod ganddo allu amsugno a dal dŵr da, gyda chyfradd egino da a thwf bacteria is. Perfformiodd dewis amgen rhatach, ‘Growfelt Purple’ yn dda hefyd, ond perfformiodd y ‘Growfelt Wool’ yn well o ran amsugno a dal dŵr. Mae Growfelt yn darparu sampl 1m x 10m am £25.00. (Yn seiliedig ar ffigurau 2020.) https://growfelt.com/growing-media/

 

Er bod mat a wnaed 100% o gywarch yn rhydd o unrhyw ychwanegion ac yn gallu cael ei gompostio, ni pherfformiodd mat cywarch o’r Almaen gan Schneiderfilz cystal wrth egino. Roedd twf bacteria i’w weld yn llawer mwy amlwg arno na deunyddiau eraill a ddefnyddiwyd gennym. Gwelsom hefyd fod ffibrau unigol yn dueddol o wahanu oddi wrth y matiau gan achosi problemau tagu yn y systemau sy'n draenio pibellau. Gallai hyn greu problemau pellach i'r pwmp yn nes ymlaen pe byddem wedi ei adael am ragor o amser.

https://www.schneiderfilz.de/en/products/natural-fibers.html

Amlygodd astudiaeth Partneriaeth Arloesi Ewrop (EIP) yng Nghymru o'r enw 'Ystyriaeth ar gyfer cymhwyso Ffermio Fertigol' gan Dr William Stiles (2020) o IBERS, Prifysgol Aberystwyth (gweler https://businesswales.gov.wales/farmingconnect/business/european-innovation-partnership-eip-wales risgl cnau coco fel cyfrwng tyfu rhagorol, yn ogystal â gwlân ynysu.

“In an experiment undertaken by Khander & Kotzen (2018), chicory (Cichorium intybus) and basil (Ocimum basilicum) were used as model organisms to test the relative differences between a range of substrate types. For both the basil and chicory plants, coconut fibre was shown to perform best, and rock wool was shown to be second best. However, some additional challenges were reported for both substrates, including the blocking of irrigation systems by the coconut fibre material and the lack of recyclability of rock wool, reducing sustainability.”

Yn yr un modd â chywarch, mae ffibr cnau coco yn cael ei ystyried yn ddewis ymarferol ar gyfer lleihau gwastraff o system dyfu. Ni ellir ei gynhyrchu yng Nghymru na hyd yn oed yn Ewrop hyd y gwyddom, sydd yn anffodus yn codi cwestiynau am effaith ei gludo dros bellteroedd maith. Mae gan risgl cnau coco briodweddau dal dŵr rhagorol ac mae ganddo briodweddau awyru da, sy'n arwain at wreiddiau cryfach ac iechyd da yn gyffredinol oherwydd ei lefel pH niwtral. Mae'r cyfrwng tyfu di-haint hwn yn rhydd o facteria a fydd yn atal planhigion rhag datblygu afiechydon, pla neu dyfiant ffwng.

Image 2 – Growfelt Purple used as a medium for growing micro leeks
Image 3 -Pea shoots growing on Growfelt Wool matting
Image 4 – Micro radish on hemp matting

 

Yn 2020, llwyddodd tyfwr arloesol Tech Tyfu i gynaeafau sawl cnwd o ferwr dŵr mewn system “gorlifo a draenio”. Roedd angen mwy o ddyfnder ar y cnwd i gynnwys mwy o ofod i’r gwreiddiau a gwell draeniad ac fe'i tyfwyd mewn basgedi bas o beli clai. Llwyddodd James Hooton yn Hooton’s Homegrown i dyfu ‘Berwr Dŵr Ynys Môn’ yn ei fferm fertigol gan ddefnyddio’r cyfrwng tyfu hwn.

Yn gyffredinol, mae cnydau sydd angen nifer o wythnosau neu fisoedd i dyfu yn perfformio'n well mewn cyfrwng o'r fath, gyda matiau'n addas ar gyfer cnydau tymor byr sy'n barod mewn dyddiau neu 2-3 wythnos.

 

System Techneg Haen o Faetholion (NFT) – Dail salad a mefus

Yn yr unedau Techneg Haen o Faetholion, mae tyfwyr arloesol Tech Tyfu wedi defnyddio ciwbiau neu blygiau tyfu gwlân ynysu. Mae gwlân ynysu yn dal dŵr ac aer sy'n annog gwreiddio a thyfu cyflym. Mae gwlân ynysu wedi'i nyddu'n fân a gellir darparu twll ym mhen uchaf y ciwbiau, sy'n ddelfrydol ar gyfer cychwyn hadau neu wreiddio toriadau.

Tyfwyd mefus a dail salad yn llwyddiannus yn y system NFT gan ddefnyddio gwlân ynysu, sydd ar gael gan gyflenwyr fel Hydrogarden (www.hydrogarden.com) a GroWell (www.growell.co.uk)

Grodan yw'r brand mwyaf blaenllaw ar gyfer cyfrwng tyfu gwlân ynysu. Gweler www.grodan.com www.grodan.com

 

Un o'r uchafbwyntiau yn 2020 ar gyfer Tech Tyfu oedd y treial a gynhaliwyd gan Goleg Glynllifon yn defnyddio plygiau gwlân amrwd yn eu system NFT.

Fe wnaeth y tîm yng Ngholeg Glynllifon lanhau a chardio’r cnu cyn mewnosod y plygiau tyfu mewn basgedi bach yn y sianeli tyfu NFT. Roedd y canlyniadau cychwynnol yn addawol iawn, gyda'r gwlân yn dal dŵr ac aer yn dda ar gyfer tyfiant planhigion. Mae'r ffotograff yn dangos gwreiddgyff mefus ifanc yn tyfu mewn system NFT ac wedi'i gefnogi gan y plwg gwlân. A allai hwn fod yn ddefnydd newydd arloesol sydd mawr ei angen ar gyfer gwlân lleol?

 

 

 

LLYFRYDDIAETH:
Khandaker, M., & Kotzen, B. (2018). The potential for combining living wall and vertical farming systems with aquaponics with special emphasis on substrates. Aquaculture research, 49(4), 1454-1468.